Archiwum kategorii: Dotacje

WAŻNE – Zbliża się termin składania wniosków o dotacje

30 września to nieprzekraczalny termin składania wniosków o udzielenie dotacji w następnym roku. Należy przypomnieć, że obowiązek taki jest określony przepisami ustawy o systemie oświaty w odniesieniu do wszystkich dotowanych placówek niepublicznych, a także w pewnym zakresie – wczesnego wspomagania rozwoju, także placówek publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne i prawne.

Szkoły, przedszkola i inne placówki składają wnioski na formularzach (wzorach), ustalonych uchwałą rady danej gminy.

Ważne – placówki prowadzące wczesne wspomaganie rozwoju, zgodnie z przepisami art. 90 ust. 1a oraz art. 80 ust. 2c, składają odrębne wnioski! Złożenie samego wniosku o dotację dla przedszkola czy szkoły, bez wskazania prowadzenia wczesnego wspomagania, nie będzie podstawą do wypłacania dotacji na dzieci objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju.

Z kolei, placówki te otrzymywać będą dwie dotacje, jedną „ogólną”, liczoną od kosztów przedszkoli publicznych, a drugą dla dzieci z wczesnym wspomaganiem, obliczaną według subwencji oświatowej.

Warto jeszcze dodać, że we wniosku placówka określa PLANOWANĄ liczbę uczniów. Wiadomo, że w następnym roku może to być inna liczba, niż podana we wniosku, ale zawsze dotacja musi być wypłacana na rzeczywistą, faktyczną liczbę dzieci. Nie jest dopuszczalne ograniczanie dotacji do liczby podanej we wniosku!

Tak samo, placówki, które prowadzą wczesne wspomaganie, podają liczbę planowaną. Jeśli w danej chwili nie ma takich dzieci w placówce, to i tak warto podać jakąkolwiek liczbę na następny rok, nawet 1 dziecko, gdyż inaczej nie uzyska się prawa do dotacji nawet wtedy, gdy w ciągu roku pojawią się takie dzieci!

I na koniec jeszcze o możliwościach zmiany terminu składania wniosków o dotacje. Od 1 września obowiązuje nowy przepis art. 90 ust 2g:

„Na wniosek osoby prowadzącej odpowiednio niepubliczne przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę podstawową, ośrodek lub niepubliczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną, o których mowa w ust. 2a, 2b, 2d, 3 i 3a, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1a, 2a, 2b, 2d, 3 i 3a, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego.”

Ta zmiana była już wcześniej dopuszczona ustawą z 2013, nowelizująca u.s.o. To bardzo ważny i potrzebny przepis. Ma on zastosowanie szczególnie do nowych placówek, tworzonych w trakcie roku kalendarzowego, który jest rokiem budżetowym. Pisaliśmy już o kłopotach z wnioskami placówek, które we wrześniu roku poprzedzającego nie były jeszcze zarejestrowane. Ten przepis może im pomóc. Jeśli placówka dopiero jest tworzona i nie uzyska wpisu do 30 września, a nawet nie złoży w tym czasie wniosku o spis, zawsze może ubiegać się u wójta czy burmistrza o odstąpienie od terminu i zgodę na złożenie wniosku później, gdy już będzie zarejestrowana. Pozwoli to uniknąć kłopotliwych sporów, czy dotację należy wypłacać w nowym roku. Tak samo, placówki otwierane w trakcie roku, np. od 1 września, mogą ubiegać się o dotacje już od tej daty, a nie od 1 stycznia następnego roku.

Jest tylko jeden problem – decyzje organu gminy w tych sprawach są fakultatywne i uznaniowe, w praktyce zależeć będą od dobrej woli wójta, stanu gminnej kasy i możliwości budżetowych wypłacenia takiej dotacji. Niestety, w tym zakresie placówki zdane są na łaskę organu gminy. Natomiast warto występować z takimi wnioskami jak najprędzej, nie czekając na upływ terminu 30 września.

autor: Robert Kamionowski, radca prawny

Raz jeszcze o wynagrodzeniu dyrektora placówki

W artykule z 1 września 2014 pisaliśmy o zasadach opodatkowania wynagrodzenia dyrektora placówki, wypłacanego z dotacji. Pojawiają się jednak ciągle wątpliwości i pytania ze strony właścicieli placówek, czy i jak mogą otrzymywać wynagrodzenie, gdy jednocześnie pełnią funkcję dyrektora swojej placówki.

Odpowiedź jest prosta – tak, mogą legalnie pobierać wynagrodzenie, pokrywane z otrzymywanej dotacji, w dodatku jest to wynagrodzenie nieopodatkowane (szerzej we wspomnianym wpisie z 1.09.2014).

Jednak ze strony samorządów często to uprawnienie jest kwestionowane. Wynika to po części z nieznajomości przepisów wśród urzędników samorządowych, np. z tego powodu, że kontrole prowadzą urzędnicy wydziałów oświaty, którzy nie są prawnikami i nie potrafią czytać przepisów prawa, lub też kontrolującymi są finansiści z urzędów (biura audytu wewnętrznego, kontroli etc.), którzy z kolei nie mają pojęcia o przepisach oświatowych. Do tego jeszcze dochodzą „kwiatki” w postaci szkoleń, którymi ci urzędnicy są karmieni, a są to szkolenia albo prowadzone przez niewykwalifikowane osoby, albo skrajnie tendencyjne, ukierunkowane wyłącznie na  takie pokierowanie urzędnikami, aby – jak w najlepszych wzorcach skarbówki – kontrolować aż do znalezienia jakichkolwiek, nawet wyimaginowanych uchybień.

Wszystko to składa się, niestety, na przejawy indolencji urzędniczej w tych sprawach. Samorządy udzielające dotacji kwestionują np. fakt, że osoba prowadząca sama ustala sobie poziom wynagrodzenia. Bardzo też często powstaje – w opinii urzędników – problem, że taki właściciel-dyrektor nie ma umowy o pracę. Oczywiście, że nie ma, bo w polskim prawie (kodeksie pracy) nie przewiduje się możliwości zawierania umowy o pracę, ani jakiejkolwiek umowy cywilnoprawnej (tu reguluje tę sprawę kodeks cywilny) z samym sobą.

Tę kwestię zauważyły także organy kontrolne, np. Regionalne Izby Obrachunkowe, i na zapytanie RIO w Szczecinie MEN odpisało bardzo pożytecznym i wiele wyjaśniającym pismem z 10 lipca 2014 r.

Konkluzja jest taka. Osoba prowadząca (czasem zwana organem prowadzącym, ale nie jest to poprawny termin, gdyż organ prowadzący występuje dla placówek publicznych, a dla niepublicznych jest to „osoba prowadząca”) może otrzymywać wynagrodzenie, gdy pełni funkcję dyrektora. Po nowelizacji art. 90 ust. 3d z mocą od 1 stycznia 2014 r. jest to zapisane wprost w ustawie, ale i wcześniej było to jak najbardziej legalne i możliwe, dokładnie na tych samych zasadach.

Osoba prowadząca nie zawiera z samym (samą) sobą żadnej umowy, natomiast samodzielnie wyznacza sobie wynagrodzenie. W sensie prawnym, można to nazwać „decyzją” lub „zarządzeniem” osoby prowadzącej. Fakt pełnienia funkcji dyrektora jest udokumentowany wpisem do ewidencji placówek oświatowych, prowadzonym przez gminę, gdyż zgodnie z art. 82 ust. 2 pkt 5 ustawy, zgłoszenie do ewidencji zawiera dane dotyczące kwalifikacji pracowników pedagogicznych i dyrektora placówki.

Takie zarządzenie lub decyzja w sprawie wynagrodzenia może wyglądać  np. tak:

Decyzja Osoby Prowadzącej Niepubliczne Przedszkole „…………..”

w sprawie wynagrodzenia dyrektora przedszkola

  1. Dyrektorem Niepublicznego Przedszkola „…………..” jest ……….., będąca jednocześnie osobą prowadzącą Niepubliczne Przedszkole „…………..”.
  2. Dyrektor przedszkola otrzymuje wynagrodzenie, które może być finansowane ze środków z dotacji udzielanej przez Gminę …………… zgodnie z art.90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty. Wynagrodzenie dyrektora stanowi wydatek bieżący, o którym mowa w art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty.
  3. O wysokości i wypłacie wynagrodzenia decyduje każdorazowo osoba prowadząca, stosownie do możliwości finansowych placówki.
  4. Wypłata wynagrodzenia będzie dokumentowana poprzez ……. / np. przelew bankowy, pisemny rachunek wystawiony przez dyrektora, potwierdzenie wypłaty gotówki KW itp./
  5. Decyzja obowiązuje od ……………….. do czasu zmiany.

Osoba prowadząca:

______________________

(imię i nazwisko)

Oczywiście, tak samo będzie wyglądać decyzja osoby prowadzącej szkołę, bo te przepisy odnoszą się zarówno do szkół, jak i przedszkoli.

autor: Robert Kamionowski, radca prawny

Przełomowe orzeczenie Sądu Apelacyjnego!

Przełomowe orzeczenie Sądu Apelacyjnego potwierdza ujęcie wydatków na wyżywienie w podstawie dotacji, także z rachunków wydzielonych.

Sąd Apelacyjny, rozpatrując apelacje obu stron w sprawie naszego klienta, oddalił apelację gminy i uwzględnił apelację złożoną w imieniu przedszkola. Apelacja gminy dotyczyła wliczania przez gminę oddziałów przedszkolnych oraz obliczeniu „ostatecznej” dotacji na podstawie wykonania budżetu, a nie według wydatków zaplanowanych w budżecie. O tych kwestiach pisaliśmy także w informacjach w kwietniu i czerwcu 2014 r. Sąd Apelacyjny, oddalając apelację gminy, tym samym prawomocnie już potwierdził, że podstawą do obliczenia dotacji mogą być wydatki jedynie przedszkoli publicznych, bez oddziałów przedszkolnych, i to według kwot zaplanowanych w budżecie danej gminy. To kolejne potwierdzenie przez sąd słuszności naszego stanowiska.

Ale większe znaczenie ma orzeczenie w części odnoszącej się do uwzględnienia apelacji, wniesionej przez nas w imieniu przedszkola. Sąd Apelacyjny uznał bowiem, że wszystkie wydatki na wyżywienie, ponoszone w przedszkolach publicznych, bez względu na to, czy wpłaty rodziców wpływają bezpośrednio na konto gminy, czy na wydzielony rachunek dochodów przedszkoli publicznych, winny być wliczane do podstawy, od jakiej obliczana jest dotacja. Dotyczy to oczywiście sytuacji do sierpnia 2013 r, czyli do znowelizowania przepisu art. 90 ust. 2b i 2d. Ale ten wyrok otwiera możliwości roszczeń o wyższe dotacje za lata ubiegłe, tam, gdzie gminy wyłączały wyżywienie z podstawy dotacji, uzasadniając to istnieniem wydzielonych rachunków przedszkoli publicznych.

A czy w Państwa gminach mogły zdarzać się podobne zaniżenia dotacji?  Prosimy o sygnały i kontakt.

autor: Robert Kamionowski, radca prawny

Wpis do ewidencji a wniosek o dotację – ciąg dalszy

W artykule z 19 września 2014 r. pisaliśmy Państwu o problemie, dotyczącym złożenia wniosku o dotację dla przedszkola niepublicznego, przed zgłoszeniem przedszkola do ewidencji placówek oświatowych. Rozbieżności interpretacyjne w tym zakresie skłoniły nas, do podjęcia korespondencji z Najwyższą Izbą Kontroli.

Niestety odpowiedź NIK-u w powyższym zakresie jest głęboko rozczarowująca. NIK powołuje się na nieaktualne stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym dopuszczalne jest co najwyżej jednoczesne zgłoszenie wniosku o dotację ze zgłoszeniem placówki do ewidencji placówek oświatowych.

W swojej odpowiedzi NIK pomija jednak, dwie podstawowe kwestie:

  • Po pierwsze Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do wypowiadania się w sprawach administracyjnych. W Polsce istnieje odrębny pion sądownictwa administracyjnego, które jest właściwe do rozpoznawania spraw o takim charakterze.
  • Po drugie fundamentalna zasada prawa, ujęta w art. 7 Konstytucji stanowi, że „Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa”.

Przepisy ustawy o systemie oświaty nie wprowadzają wymogu zgłoszenia przedszkola do ewidencji, przed 30 września, w celu uzyskania uprawnienie do złożenia wniosku o dotację.

Aby taki wymóg istniał, musiałby zgodnie z art. 7 Konstytucji wynikać z przepisu prawa, stanowiącego np.: „przed złożeniem wniosku o dotację dla przedszkola niepublicznego konieczne jest zgłoszenie placówki do ewidencji placówek oświatowych”. Takiego przepisu jednak nie wprowadzono (i słusznie). Obowiązku takiego nie można również wywodzić z posłużenia się w art. 90 ustawy o systemie oświaty zwrotem „osoba prowadząca”. Przepis ten nie odnosi się bowiem do stadium organizacyjnego placówki, a jedynie wskazuje termin i podmiot uprawnione do złożenia wniosku o dotację.

Mając na uwadze powyższe będziemy podejmować dalsze działania zmierzające do usunięcia tej błędnej praktyki lub zmian legislacyjnych, przesądzających tę istotną kwestię. Zachęcamy również Państwa do dzielenia się Państwa doświadczeniami w tym zakresie.

Dla zainteresowanych zamieszczam dalsza część korespondencji z NIK: dalsza korespondencja NIK

autor: Lech Gniady, radca prawny

Sposoby informowania placówek o wysokości aktualnej dotacji

Często przy otrzymywaniu dotacji pojawia się problem, jaka jest wysokość aktualnej dotacji na ucznia. W ustawie brak jest przepisów, które regulowałyby kwestię, czy organ przekazujący miesięczną dotację zobowiązany jest informować placówki oświatowe o jej wysokości, przypadającej na jednego ucznia. Tak samo, nie ma obowiązku, aby przy przelewaniu dotacji na rachunek placówki podawać szczegółowe wyliczenie tej kwoty. Takich procedur zwykle nie zawierają także uchwały rad gmin, dotyczące udzielania dotacji.

Wytworzyła się w związku z tym pewna praktyka, bardzo niejednolita w skali kraju. Wiele jednostek samorządowych wysyła po prostu do placówek informacje, bez żadnej szczególnej formy, o wysokości dotacji na bieżący rok, a w przypadku zmiany, o aktualnej wysokości dotacji.

W innych przypadkach, tego rodzaju informacja jest zawarta w zarządzeniach organu wykonawczego gminy (wójt, burmistrz). Są to jednak, szczególnie w przypadku zarządzeń,  informacje ogólne, nie w skali konkretnego miesiąca i konkretnej placówki, lecz informacje o wszystkich udzielanych dotacjach, obowiązujące do czasu ewentualnego ponownego przeliczenia wysokości dotacji i poinformowania o tym beneficjentów.

W zasadzie, sama placówka, znając liczbę podanych przez siebie uczniów w danym miesiącu oraz aktualną wysokość dotacji, powinna sprawdzić, czy kwoty się zgadzają. Często zachodzi jednak sytuacja, gdy urząd nie informuje o bieżącej wysokości dotacji, a po prostu przelewa pewną kwotę na rachunek placówki. Wtedy placówka powinna zwrócić się do urzędu o wyjaśnienie, jaka jest wysokość dotacji.

Nie ma zatem jednego, powszechnie obowiązującego sposobu, w jaki gminy miałyby informować o wysokości dotacji. Może to powodować trudności, ale w tym wypadku zawsze istnieje możliwość oficjalnego wystąpienia do urzędu o podanie takich informacji.

Zgodnie z panującą wykładnią przepisów, czynności polegające na obliczeniu wysokości dotacji w danej gminie, mają charakter księgowy, techniczny, nie są czynnościami stricte prawnymi. Jeszcze kilka lat temu, te czynności nie podlegały żadnej kontroli sądowej ani administracyjnej, gdyż sądy administracyjne odmawiały uznania ich za określone czynności prawne. Sytuacja zmieniła się w 2012 r, gdy sądy administracyjne zmieniły swoje stanowisko i uznały, że czynności obliczania dotacji podlegają także kontroli sądowej. Na ten temat pisaliśmy w artykule „Wysokość dotacji dla przedszkoli można zaskarżyć” z 27.03.2014. Nie powtarzając tego tematu, istnieje możliwość skarżenia ustalenia wysokości bieżącej dotacji także na drodze sądowo-administracyjnej.

autor: radca prawny Robert Kamionowski