Miesięczne archiwum: Październik 2014

Czy musimy dekretować dokumenty?

Podczas rozliczenia rocznej dotacji przedszkolnej, częstym zgłaszanym przez Państwa problemem, jest wprowadzany przez gminy obowiązek należytej dekretacji dokumentów finansowych potwierdzających wydatki rozliczone z dotacji. Zdarza się, że gminy wymagają w tym zakresie opatrzenia dokumentu pieczęcią, wskazującą na całkowite lub częściowe rozliczenie danego wydatku z dotacji przedszkolnej. Dokumenty, które nie są opatrzone pieczęcią nie są uznawane za podstawę rozliczenia dotacji co również wpływa negatywnie na możliwość złożenia korekty rozliczenia.

Wydaje się, że jest to praktyka nieprawidłowa gdyż organy gminy nie mają kompetencji do wprowadzania odmiennych zasad prowadzenia dokumentacji finansowej od tych zawartych w ustawie o rachunkowości.

Wynika to przede wszystkim z podstawowej zasady konstytucyjnej, iż władza publiczna działa w granicach i na podstawie prawa. Wobec powyższego jeżeli przepis prawa nie przewiduje możliwości danego działania dla organów władzy publicznej (w tym organów gminy) to takie działanie będzie bezprawne i jako takie nie może wywoływać skutków prawnych.

W powyższym kontekście należy zwrócić uwagę, że ustawa o systemie oświaty zezwala radzie gminy wyłącznie na wydawanie aktów prawa miejscowego w zakresie trybu udzielania i rozliczania dotacji, oraz trybu i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania.

W tym zakresie część składów sądy administracyjnych wskazuje, że „użyte w art. 90 ust. 4 u.s.o. określenie „tryb rozliczania dotacji… oraz termin i sposób rozliczenia dotacji”, należy odnosić do czynności o charakterze materialno-technicznym z zakresu księgowości i rachunkowości. Tryb rozliczania oznacza zwłaszcza zasady i terminy zgłaszania korekty danych stanowiących podstawę naliczenia dotacji oraz sprawozdawczości dla organu dotującego. W tak rozumianym upoważnieniu nie mieści się ustanawianie obowiązku opatrywania pieczęcią i opisem o określonej treści faktur (rachunków). Taką ingerencję organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego w sposób opisu (dekretacji) dokumentów źródłowych należy uznać za pozbawioną podstaw prawnych. Należy zauważyć, że dekretacja wspomnianych dokumentów stanowi w istocie element rachunkowości beneficjenta dotacji, zaś ani z art. 90 ust. 4 u.s.o., ani innego przepisu ustawy nie wynika upoważnienie do tego, aby organy stanowiące jednostki samorządu terytorialnego mogły regulować aktem prawa miejscowego zasady prowadzenia dokumentacji finansowo – księgowej przez podmioty otrzymujące dotacje”. Stanowisko takie zawarł zarówno Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2012 r., II GSK 1759/2011 jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 7 kwietnia 2014 r., I Sa/Gl 875/2013

Jednakże przeciwne stanowisko zawarł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie II GSK 1860/2011 a także Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 6 marca 2014 r. (IV SA/Wr 330/13)

Na szczególną uwagę w tym zakresie zasługuje również tegoroczny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, gdzie wskazuje się, żeW zakresie interpretacji delegacji ustawowej określonej w art. 90 ust. 4 u.s.o. istnieje utrwalone stanowisko sądów administracyjnych. Wywieść można z niego jednoznacznie, iż upoważnienie do ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli nie jest równoznaczne z kompetencją organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do ograniczania prawa do wypłaty dotacji. Pojęcie rozliczanie, użyte przez ustawodawcę, rozumieć należy jako czynności z zakresu księgowości i rachunkowości i to o charakterze materialno – technicznym. Zaś “tryb udzielania i rozliczania” oznaczać winien zasady i terminy zgłaszania korekty danych stanowiących podstawę naliczania dotacji, a także zwrotu niewykorzystanej dotacji jednostce samorządu, która jej udzieliła (…) Należy zauważyć, że organ prowadzący niepubliczne przedszkole jest zobowiązany do prowadzenia dokumentacji finansowo-księgowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości ( I SA/Gd 359/14). Wprawdzie wyrok ten zapadł w odniesieniu do wprowadzonego uchwała gminy obowiązku prowadzenia osobnej ewidencji wydatków pokrywanych z dotacji, to jednak zawarte w nim uwagi dotyczące zakazu ograniczania prawa do dotacji aktem prawa miejscowego mają charakter uniwersalny.

W konsekwencji należałoby przyjąć, że w przypadku w którym odmawia się zakwalifikowania wydatku z powodu braku jego dekretacji przewidzianej uchwałą rady gminy, dochodzi do niedopuszczalnego ograniczenia prawa do dotacji. Takie postanowienia uchwały rady gminy należy więc uznać za naruszające prawo.

W praktyce jednak, z uwagi na bardzo rozbieżne orzecznictwo sadowe w tym zakresie, należałoby z ostrożności stosować się do zawartych w uchwale postanowień na temat dekretacji dokumentów, przynajmniej do czasu zaskarżenia uchwały rady gminy w tym zakresie.

autor: Lech Gniady, radca prawny

Prawo do pisania petycji

Podczas ostatniego szkolenia z zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji, zwracali Państwo uwagę na dużą rozbieżność pomiędzy prawem a praktyką urzędników w Państwa gminach. Przy okazji tego problemu poruszaliśmy kwestię prawa do składania skarg, wniosków i petycji.

O nieprawidłowościach warto pisać do różnych organów, w kompetencji których leży nadzór nad organizacją systemu oświaty takich jak: wójt (burmistrz, prezydent miasta), kuratorium oświaty, wojewoda czy  Ministerstwo Edukacji Narodowej.

Pamiętajcie Państwo, że artykuł 63 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustanawia prawo każdego obywatela, do kierowania skarg, wniosków i petycji do organów władzy publicznej.

Konkretyzacją tego przepisu są regulacje zawarte w artykułach 221-247 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.  Przepisy te obligują adresata skargi lub wniosku do udzielenia odpowiedzi osobie wnoszącej takie pismo bezzwłocznie, nie dłużej niż w terminie miesiąca. Jedynym wymogiem formalnym w tym zakresie jest wskazanie w piśmie imienia i nazwiska oraz adresu korespondencyjnego osoby kierującej petycję.

Składając skargę warto powołać podstawę prawną tj. art. 221 §3 oraz 227 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś przy wniosku art. 221 §3 oraz art. 241 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dzięki temu organy do których kierujemy pismo, będą wiedziały że oczekujemy odpowiedzi z zachowaniem trybu przewidzianego w Kodeksie.

W konsekwencji Państwa pism organy władzy publicznej mają możliwość oceny funkcjonowania danych rozwiązań prawnych.

Zachęcamy także do zgłaszania problemów na nasz adres mailowy: kontakt@prawoiedukacja.pl W miarę możliwości będziemy starali się Państwa wesprzeć w działaniach zmierzających do poprawy sytuacji na rynku edukacji niepublicznej.

autor: Lech Gniady, radca prawny

Podziękowania za udział w szkoleniu

Szanowni Państwo!

Serdecznie dziękujemy za przybycie do Warszawy na kolejne szkolenie, które tym razem dotyczyło kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji, wydatków pokrywanych z dotacji a także wynagrodzenia dyrektora oraz form dokumentacji rachunkowej, którą musi prowadzić przedszkole.

Jest nam niezmiernie miło, że po raz kolejny brali Państwo tak  aktywny udział w spotkaniu, wymieniając doświadczenia z różnych gmin w Polsce.

Szkolenie ukazało również i naszemu zespołowi skalę nieprawidłowości, jakich dopuszczają się organy gminy w zakresie prowadzenia kontroli wykorzystania dotacji przedszkolnej. Z pewnością będziemy podejmować wspólne z Państwem działania, zmierzające do minimalizacji tego negatywnego zjawiska.

Gorąco zachęcamy Państwa do opisywania Państwa przypadków na łamach niniejszego bloga lub w korespondencji mailowej na nasz adres: kontakt@prawoiedukacja.pl

Jednocześnie informujemy, że planujemy kolejne spotkania szkoleniowe. Zachęcamy do przesyłania propozycji tematów, które wiążą się z problemami praktycznymi w Państwa działalności.

O terminach kolejnych spotkań będziemy na bieżąco informować Państwa na niniejszym portalu internetowym a także poprzez korespondencję e-mail.

Pozdrawiamy,

Zespół bloga informacyjnego „Prawo i Edukacja”

Księga przychodów i rozchodów czy księga rachunkowa?

Wiele kontrowersji wśród osób prowadzących niepubliczne placówki oświatowe wzbudza zagadnienie związane z wyborem właściwej formy prowadzenia księgowości. Punktem wyjścia powstałych rozbieżności interpretacyjnych jest Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (Dz.U. Nr 95, poz. 425) dalej „uso”.

Zgodnie z art. 5 ust 7 pkt 3 tej ustawy do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności (…) zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694, z późn. zm.22) i organizacyjnej szkoły lub placówki.

Odnosząc się do ustawy o rachunkowości organ prowadzący szkołę lub placówkę jest zobowiązany do m.in. prowadzenia, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych, ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym.

Jednak nie należy wprost odczytywać obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych nie biorąc pod uwagę pozostałych warunków.

W pierwszej kolejności, należy zauważyć, iż osoba fizyczna prowadząca niepubliczne przedszkole uzyskuje przychody i ponosi koszty uzyskania przychodów, które stanowią źródło przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361) (dalej: updof.). Wynika to z faktu, iż w świetle definicji działalności gospodarczej, zawartej w art. 5a pkt 6 updof, prowadzenie niepublicznych szkół, o których mowa w uso., jest rodzajem aktywności określonej jako „działalność podjęta w celu zarobkowym, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły”. Mimo, że art. 83a ust. 1 uso stanowi, iż prowadzenie przedszkola nie jest działalnością gospodarczą, to na potrzeby podatku dochodowego przychody uzyskane w wyniku prowadzenia przedszkola traktuje się jak przychody z działalności gospodarczej.

Zgodnie z przepisem art. 24a ust.1 updof osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, zwaną dalej “księgą”, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Stosownie do zapisu art. 24a ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody, w rozumieniu art. 14, za poprzedni rok podatkowy wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w Euro w przepisach o rachunkowości tj. kwoty 1.200.000 euro.

Niemniej jednak osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą może prowadzić księgi rachunkowe również od początku następnego roku podatkowego, jeżeli przychody za poprzedni rok podatkowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro.

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t. j. z 2009 r. Dz. U. Nr 152, poz. 1223 ze zm.), przepisy ustawy o rachunkowości, stosuje się do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich oraz spółdzielni socjalnych, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 1.200.000 euro.

Natomiast z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, wynika że ustawa o rachunkowości ma zastosowanie do jednostek niewymienionych w ww. przepisie, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych – od początku roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje zostały im przyznane.

Należy jednak podkreślić, że otrzymywane z budżetu gminy dotacje na działalność oświatową, nie są dotacjami na realizację zadań zleconych, o których mowa w cytowanym art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o rachunkowości. Wobec powyższego przepis te nie ma zastosowania w odniesieniu do osób prowadzących niepubliczne placówki oświatowe. 

Dokonując podsumowania powyższego zagadnienia należy stwierdzić, iż osoba fizyczna prowadząca przedszkole niepubliczne może w celu ewidencji podatkowej prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów. Jedynie w sytuacji gdy uzyskane przychody netto za poprzedni rok obrotowy wyniosą co najmniej równowartość w walucie polskiej 1.200.000 euro powstanie obowiązek prowadzenia pełnych ksiąg rachunkowych. Zatem po przekroczeniu ww. limitu, począwszy od dnia 1 stycznia następnego roku osoba taka byłaby zobowiązana do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

autor: Anna Mata, doradca podatkowy

Seminarium szkoleniowe

Zapraszamy do wzięcia udziału w poniższym spotkaniu szkoleniowym. Dysponujemy ostatnimi wolnymi miejscami.

Kancelaria

Peter Nielsen & Partners Law Office

ma przyjemność zaprosić na spotkanie szkoleniowe nt.

 KONTROLA PRAWIDŁOWOŚCI WYKORZYSTANIA DOTACJI PRZEDSZKOLNEJ

 Spotkanie odbędzie się 9 października 2014 r. o godz. 11:00 – 15:00

w biurze Peter Nielsen & Partners Law Office w Warszawie

przy Al. Jana Pawła II 27

(budynek Atrium Centrum)

 Program szkolenia:

 1.     Kontrola prawidłowości wykorzystania dotacji

2.     Analiza wydatków pokrywanych z dotacji dla przedszkola

3. Opodatkowanie wynagrodzenia osób prowadzących przedszkole

Przewidziany jest także czas na pytania, dyskusję i wymianę doświadczeń pomiędzy uczestnikami i prowadzącymi. Jednocześnie gorąco Państwa zachęcamy do wcześniejszego przesyłania pytań lub Państwa doświadczeń w zakresie tematu spotkania na adres: kontakt@prawoiedukacja.pl. Pozwoli nam to na dopasowanie zakresu spotkania do Państwa oczekiwań.

Seminarium poprowadzą:
Robert Kamionowski, radca prawny
Lech Gniady, radca prawny
Anna Mata, doradca podatkowy

Udział w seminarium jest bezpłatny, prosimy jednak o uprzednie zgłoszenie. Seminarium kierowane jest w szczególności do osób prowadzących placówki niepubliczne.

Prosimy o zgłaszanie uczestnictwa do dnia 5 października 2014 r.

na adres e-mail: office@pnplaw.pl