Archiwum kategorii: Podatki

Ważna Uchwała NSA w sprawie przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji oświatowej

Dodaj komentarz

15 czerwca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie pod sygnaturą I GPS 1/26 rozstrzygnął w drodze uchwały istotne zagadnienie prawne.

Zagadnienie dotyczy tego, czy wniesienie sprzeciwu do sądu administracyjnego od decyzji organu odwoławczego o uchyleniu decyzji I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, zawiesza bieg przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji oświatowej.

Sprawa ma poważne konsekwencje prawne, ponieważ czas rozpatrywania tego rodzaju sprzeciwu liczy się w miesiącach, a nawet latach, zaś w tym czasie zobowiązanie może ulec przedawnieniu.

Pytanie prawne zostało przedstawione przez skład NSA, ponieważ powziął poważne wątpliwości prawne co do tej kwestii. Zagadnienie prawne wymagało zatem rozpatrzenia przez rozszerzony 7-osobowy skład Izby Gospodarczej NSA, który w drodze uchwały miał na takie pytanie odpowiedzieć.

Wątpliwości pojawiły się wobec brzmienia art. 70 § 6 pkt 2 ordynacji podatkowej, zgodnie z którym następuje zawieszenie biegu przedawnienia, lecz w przypadku wniesienia skargi na decyzję, która jest decyzją ostateczną. Sprzeciw natomiast wnosi się od decyzji uchylającej, czyli kasatoryjnej, która decyzją ostateczną nie jest.

Uchwała podjęta dzisiaj przez NSA stwierdza, że wniesienie sprzeciwu nie zawiesza biegu przedawnienia, który biegnie nadal. Sąd w uzasadnieniu przywołał przede wszystkim treść przepisów i ich językowe brzmienie, bowiem w przepisie art. 70 § 6 pkt 2 ordynacji podatkowej nie został wymieniony sprzeciw, a jedynie skarga. Wobec zakresu stosowania przepisów ordynacji podatkowej w świetle odesłania do tej ustawy przez przepisy ustawy o finansach publicznych i brak jakiegokolwiek odniesienia w kodeksie postępowania administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro sprzeciw od decyzji kasatoryjnej nie został wymieniony jako przesłanka do zawieszenia przedawnienia, stanowiącego wyjątek od samej instytucji przedawnienia, to przepis o zawieszeniu przedawnienia nie może być stosowany w drodze analogii jak do przypadku wniesienia skargi.

To bardzo dobra wiadomość dla beneficjentów dotacji, wobec których toczą się postępowania administracyjne o zwrot dotacji, nie tylko oświatowych. Można będzie wnosić sprzeciw od decyzji kasatoryjnej SKO bez konsekwencji w postaci zawieszenia biegu przedawnienia. Przez czas rozpatrywania sprzeciwu przez sądy administracyjne, przedawnienie nadal biegnie. W wielu toczących się sprawach jest to bardzo istotne, ponieważ bez uwzględnienia zawieszenia, część zobowiązań mogła już ulec przedawnieniu.

Teraz sądy administracyjne będą zobowiązane do stosowania tej uchwały i orzekania o ewentualnym przedawnieniu, jeśli upłynął 5-letni okres do wydania decyzji ostatecznej.

Robert Kamionowski

Opodatkowanie wynagrodzenia dyrektora placówki niepublicznej

Dodaj komentarz

Od stycznia 2017 roku zaczną obowiązywać nowe regulacje w zakresie opodatkowania  wynagrodzenia osoby fizycznej prowadzącej niepubliczną placówkę.

Zmiany wynikają z nowych zapisów w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.)(dalej: “PIT”). Od stycznia 2017 roku wolne od podatku dochodowego są dotacje, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, otrzymane z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem ust. 36 (art. 21 ust 129 PIT). Podstawą powyższej zmiany jest ustęp 36. Zgodnie z jego brzmieniem – zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 129, nie ma zastosowania do tej części dotacji otrzymanej na prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, która została przeznaczona, na podstawie odrębnych przepisów, na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej tę działalność.

Powyższe oznacza, że począwszy od nowego roku 2017 podatek dochodowy zostanie pobrany m.in. od wynagrodzenia osoby fizycznej prowadzącej publiczną lub niepubliczną: szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego.

Warto podkreślić, iż w obecnym stanie prawnym, osoby fizyczne, o których mowa powyżej, mogły pobierać wynagrodzenie z dotacji, które korzystało ze zwolnienia od podatku dochodowego. Stanowisko to zostało potwierdzone w licznych indywidualnych interpretacjach podatkowych. Szerzej na ten temat pisałam w artykule “Opodatkowanie wynagrodzenia dyrektora”.

autor:  Anna Mata, doradca podatkowy

Księga przychodów i rozchodów czy księga rachunkowa?

Dodaj komentarz

Wiele kontrowersji wśród osób prowadzących niepubliczne placówki oświatowe wzbudza zagadnienie związane z wyborem właściwej formy prowadzenia księgowości. Punktem wyjścia powstałych rozbieżności interpretacyjnych jest Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (Dz.U. Nr 95, poz. 425) dalej „uso”.

Zgodnie z art. 5 ust 7 pkt 3 tej ustawy do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności (…) zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694, z późn. zm.22) i organizacyjnej szkoły lub placówki.

Odnosząc się do ustawy o rachunkowości organ prowadzący szkołę lub placówkę jest zobowiązany do m.in. prowadzenia, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych, ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym.

Jednak nie należy wprost odczytywać obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych nie biorąc pod uwagę pozostałych warunków.

W pierwszej kolejności, należy zauważyć, iż osoba fizyczna prowadząca niepubliczne przedszkole uzyskuje przychody i ponosi koszty uzyskania przychodów, które stanowią źródło przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361) (dalej: updof.). Wynika to z faktu, iż w świetle definicji działalności gospodarczej, zawartej w art. 5a pkt 6 updof, prowadzenie niepublicznych szkół, o których mowa w uso., jest rodzajem aktywności określonej jako „działalność podjęta w celu zarobkowym, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły”. Mimo, że art. 83a ust. 1 uso stanowi, iż prowadzenie przedszkola nie jest działalnością gospodarczą, to na potrzeby podatku dochodowego przychody uzyskane w wyniku prowadzenia przedszkola traktuje się jak przychody z działalności gospodarczej.

Zgodnie z przepisem art. 24a ust.1 updof osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, zwaną dalej “księgą”, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Stosownie do zapisu art. 24a ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody, w rozumieniu art. 14, za poprzedni rok podatkowy wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w Euro w przepisach o rachunkowości tj. kwoty 1.200.000 euro.

Niemniej jednak osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą może prowadzić księgi rachunkowe również od początku następnego roku podatkowego, jeżeli przychody za poprzedni rok podatkowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro.

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t. j. z 2009 r. Dz. U. Nr 152, poz. 1223 ze zm.), przepisy ustawy o rachunkowości, stosuje się do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich oraz spółdzielni socjalnych, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 1.200.000 euro.

Natomiast z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, wynika że ustawa o rachunkowości ma zastosowanie do jednostek niewymienionych w ww. przepisie, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych – od początku roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje zostały im przyznane.

Należy jednak podkreślić, że otrzymywane z budżetu gminy dotacje na działalność oświatową, nie są dotacjami na realizację zadań zleconych, o których mowa w cytowanym art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o rachunkowości. Wobec powyższego przepis te nie ma zastosowania w odniesieniu do osób prowadzących niepubliczne placówki oświatowe. 

Dokonując podsumowania powyższego zagadnienia należy stwierdzić, iż osoba fizyczna prowadząca przedszkole niepubliczne może w celu ewidencji podatkowej prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów. Jedynie w sytuacji gdy uzyskane przychody netto za poprzedni rok obrotowy wyniosą co najmniej równowartość w walucie polskiej 1.200.000 euro powstanie obowiązek prowadzenia pełnych ksiąg rachunkowych. Zatem po przekroczeniu ww. limitu, począwszy od dnia 1 stycznia następnego roku osoba taka byłaby zobowiązana do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

autor: Anna Mata, doradca podatkowy

Opodatkowanie wynagrodzenia dyrektora

Dodaj komentarz

Ustawa o zmianie Ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw z dnia 13 czerwca 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 827) wprowadziła m.in. zmianę art. 80 ust. 3d oraz art. 90 ust. 3d Ustawy z dn. 07.09.1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2013 r. poz. 87 z późn. zm.) (dalej: u.s.o.). Zgodnie z nowymi przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2014 roku, jasno i bezpośrednio określono, że dotacje mogą być wykorzystane na pokrycie wydatków bieżących obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola czy innej formy wychowania przedszkolnego, w tym na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego.

Pojawiły się w związku z tym wątpliwości, czy wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej przedszkole niepubliczne oraz pełniącej funkcję dyrektora tej placówki korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego?

W pierwszej kolejności, należy zauważyć, iż osoba fizyczna prowadząca niepubliczne przedszkole uzyskuje przychody i ponosi koszty uzyskania przychodów, które stanowią źródło przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361) (dalej: u.p.d.o.f.). Wynika to z faktu, iż w świetle definicji działalności gospodarczej, zawartej w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., prowadzenie niepublicznych szkół, o których mowa w u.s.o., jest rodzajem aktywności określonej jako „działalność podjęta w celu zarobkowym, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły”. Mimo, że art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.) stanowi, iż prowadzenie przedszkola nie jest działalnością gospodarczą, to na potrzeby podatku dochodowego przychody uzyskane w wyniku prowadzenia przedszkola traktuje się jak przychody z działalności gospodarczej.

Co więcej, zgodnie z ustawą podatkową nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wartości własnej pracy podatnika. Wartość pracy osoby pełniącej funkcję dyrektora przedszkola lub pracownika dydaktycznego – nie stanowi więc kosztu uzyskania przychodu z tej działalności.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 129 u.p.d.o.f. dotacja stanowi przychód z działalności gospodarczej, zwolniony z opodatkowania. Stosownie natomiast do art. 23 ust. 1 pkt 56 tej ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków i kosztów bezpośrednio sfinansowanych z dotacji. Nie należy ujmować ich zatem w podatkowej księdze przychodów i rozchodów.

Podsumowując, dotacja nie stanowi dla osoby fizycznej prowadzącej przedszkole czy szkołę oraz pełniącej funkcję dyrektora tej placówki, wynagrodzenia za pracę, lecz przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 21 ust 1 pkt 129 u.p.d.o.f. Wynagrodzenie za pracę w niepublicznych szkołach nie stanowi w takiej sytuacji odrębnego (powtórnego) źródła przychodów. (źródło: IPTPB1/415-368/13-4/AP)

Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w licznych indywidualnych interpretacjach podatkowych, m.in. Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi IPTPB1/415-231/14-2/AP z 2.07.2014r.; Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu ILPB1/415-353/14-2/TW z 11.06.2014r.; Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy ITPB1/415-272/14/AK z 3.06.2014r.; Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy ITPB1/415-106/14/AK z 10.04.2014r.

Wprawdzie interpretacje te mają wiążący skutek wyłącznie w sprawach, w których zostały wydane, to jednak ilość pozytywnych interpretacji w tym zakresie pozwala przypuszczać, że stanowisko to jest powszechnie akceptowane przez organy podatkowe.Niemniej jednak w celu wyeliminowania ryzyka podatkowego w zakresie opodatkowania wynagrodzenia dyrektora przedszkola niepublicznego, każdorazowo zalecane jest wystąpienie z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego.

autor: Anna Mata, doradca podatkowy