Wybrane zagadnienia z zakresu przetwarzania danych osobowych przez przedszkola (1/3)

Uwagi ogólne

Zgodnie z brzmieniem art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. 2002 r. Nr 101 poz. 926 ze zm.), administratorem danych jest organ, jednostka organizacyjna, podmiot lub osoba, o których mowa w art. 3 ustawy, decydujące o celach i środkach przetwarzania danych. Jak stanowi art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy, administratorami danych są osoby fizyczne i osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie będące osobami prawnymi, jeżeli przetwarzają dane osobowe w związku z działalnością zarobkową, zawodową lub dla realizacji celów statutowych, które mają siedzibę na terytorium Polski. Mając na uwadze ten przepis, należy stwierdzić, że przedszkole reprezentowane przez dyrektora jest administratorem danych osobowych dzieci uczęszczających do przedszkola i ich rodziców (opiekunów prawnych).

Najczęściej przedszkole przetwarza dane osobowe rodziców, jak również dane ich dzieci w dokumentacji przedszkolnej tj. w karcie zgłoszeniowej, upoważnieniu i karcie informacyjnej, w celach związanych z przyjęciem i pobytem dziecka w przedszkolu.

Zgoda na przetwarzanie danych osobowych

Jedną z najczęściej stosowanych w praktyce przesłanek dopuszczających możliwość przetwarzania danych osobowych jest – zgoda, osoby której dane dotyczą.

Aby przedszkole mogło przetwarzać dane osobowe musi, co do zasady posiadać zgodę osoby, której dane dotyczą, chyba że chodzi o usunięcie danych dotyczących tej osoby, wynika to z przepisu prawa (np. z ustawy o systemie oświaty – patrz art. 20zc) lub zaistniała inna z przesłanek określonych w art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych.

W przypadku dzieci zgodę na przetwarzanie ich danych osobowych musi wyrazić rodzic lub innego rodzaju opiekun prawny.

Przykładowo upublicznienie listy zawierającej dane osobowe dzieci oraz ich rodziców na drzwiach wejściowych przedszkola wymagać będzie zgody rodziców lub innych opiekunów prawnych dzieci zapisanych do przedszkola. Od dnia 18 stycznia 2014 r. wyjątkiem od tej zasady jest upublicznianie wyników postępowania rekrutacyjnego wyłącznie do przedszkoli publicznych. Wyjątek ten stanowi nowy art. 20 zc ustawy o systemie oświaty, przy czym ogranicza się on tylko to możliwości podania imienia i nazwiska kandydata (przyjętego i nieprzyjętego) lub informacji o liczbie wolnych miejsc. Na upublicznianie innego rodzaju danych osobowych (np. daty urodzenia) lub upublicznianie jakichkolwiek danych osobowych w innym celu, niż w celu rekrutacji nadal wymaga jest, co najmniej zgoda rodziców (opiekunów prawnych).

Zdaniem GIODO (Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych), przy czym GIODO wypowiedział się na ten temat przed wprowadzeniem w/w wyjątku, „(…) informowanie osób zainteresowanych o przyjęciu ich dzieci do przedszkola powinno się odbywać z poszanowaniem wszystkich zasad ochrony danych osobowych osób, których ta informacja dotyczy. Nie może więc dojść do udostępnienia danych osobom nieupoważnionym, a umieszczenie listy na drzwiach wejściowych do przedszkola mogłoby do tego doprowadzić. Jest to bowiem miejsce ogólnie dostępne, przez co istnieje możliwość zapoznania się treścią wywieszonej informacji każdej osobie, która wchodzi/wychodzi do budynku przedszkola, niezależnie od tego, czy jest to rodzic/opiekun prawny bezpośrednio zainteresowany sprawą, czy też osoba postronna.”

Pozew zbiorowy

Kancelaria Peter Nielsen & Partners poszukuje osób zainteresowanych pozwem zbiorowym przeciwko Skarbowi Państwa w związku z procedurą zakładania punktów przedszkolnych. Pozew ma obejmować roszczenie odszkodowawcze za konieczność poniesienia opłat legalizacyjnych przez założycieli punktów przedszkolnych, którzy zakładali placówki zgodnie z zapewnieniami Ministerstwa Infrastruktury z 2008 r.

Podstawą pozwu jest konstytucyjna zasada ochrony zaufania obywateli do państwa prawa.  Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wskazywał, że demokratyczne państwo prawa nie może “zastawiać pułapek” na swoich obywateli. W naszej ocenie taką pułapką było niewątpliwie stanowisko Ministerstwa Infrastruktury z 2008 r., w ramach którego minister zapewniał obywateli o braku konieczności dokonywania tzw. zmiany sposobu użytkowania przy zakładaniu punktów przedszkolnych .

Obecnie osoby, które zaufały wykładni ministerialnej, mogą być obciążane opłatami legalizacyjnymi w wysokości 20.000 zł.

Osoby zainteresowane pomocą prawną w powyższym zakresie prosimy o kontakt z radcą prawnym Lechem Gniadym pod adresem e-mail: lg@pnplaw.pl.

Punkty przedszkolne a zmiana sposobu użytkowania budynku (2/2)

Poniżej zamieszczamy artykuł w Gazecie Prawnej, opisujący konsekwencję zmiany stanowiska ministerstwa budownictwa odnośnie zmiany sposobu użytkowania lokalu przy zakładaniu punktów przedszkolnych.

Polemika z przedstawionymi tam argumentami zostanie zamieszczona wkrótce.

2013-08-01 Zaufanie ministerstwu może słono kosztować, GP

 

Punkty przedszkolne a zmiana sposobu użytkowania budynku (1/2)

Od momentu wprowadzenia możliwości zakładania punktów przedszkolnych istnieją liczne kontrowersje związane z wymogami budowlanymi stawianymi tym obiektom. Przypomnijmy, że w intencji Ministra Edukacji określenie łagodniejszych wymogów lokalowych w rozporządzeniu w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego (…) miało umożliwić łatwe zakładanie takich placówek.

Ponieważ jednak wymogi lokalowe/budowlane zostały określone w akcie rangi rozporządzenia, od początku funkcjonowania tych przepisów powstało pytanie o relację przepisów rozporządzenia do przepisów ustawy Prawo budowlane.

Przy czym należy pamiętać, że ustawa Prawo budowlane w każdym przypadku zmiany funkcji danego lokalu (np. z funkcji mieszkalnej na funkcję oświatową) wymaga przejścia procedury zmiany sposobu użytkowania.

Wobec dużej rozbieżności interpretacyjnej lokalnych organów administracji, w 2008 r. Minister Infrastruktury zajął jednoznaczne stanowisko, zgodnie z którym zakładanie punktów przedszkolnych nie wymaga dokonywania zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Takie informacje były również upubliczniane przez Ministra Edukacji Narodowej na stronach internetowych ministerstwa. (tekst stanowiska: Stanowisko Ministerstwa Infrastruktury )

Lokalne organy administracji w tym starostwa powiatowe oraz organy nadzoru budowlanego nie wszędzie jednak respektowały powyższe wytyczne ministra, co prowadziło do bardzo zróżnicowanej praktyki i nierównego traktowania punktów przedszkolnych. Niejednokrotnie wiązało się to z nakładaniem wysokich opłat legalizacyjnych, które w praktyce powodują konieczność zamknięcia placówki.

Obecnie stanowisko ministerstwo uległo niestety radykalnej zmianie, co zamiast rozwiązywać problem znacznie go potęguje. Minister Budownictwa w nowo wydanym stanowisku wskazuje, że nie istnieje wyłącznie obowiązku dokonania zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania przy zakładaniu punktów przedszkolnych. (tekst stanowiska: nowe stanowisko)

Niestety w związku z nowym stanowiskiem osoby, które zakładały punkty przedszkolne w zaufaniu do pierwotnego stanowiska Ministra Infrastruktury, mogą być obecnie obciążane opłatami legalizacyjnymi przez powiatowych inspektorów nadzoru budowlanego. Nasza kancelaria prowadzi już obecnie sprawy punktów przedszkolnych, w odniesieniu do których wskazuje się na samowolę budowlaną z powodu braku zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania.

Pomimo sygnałów o potrzebie podjęcia stosownych działań w tym zakresie płynących z różnych środowisk, ani ministerstwo budownictwa ani MEN nie podjęły działań zmierzających do wyeliminowania wątpliwości w powyższym zakresie.

Kancelaria Peter Nielsen & Partners Law Office skierowała w tym zakresie wniosek do Ministerstwa Budownictwa. Ministerstwo zadeklarowało konsultację z Ministerstwem Edukacji Narodowej w zakresie potrzeby wprowadzenia zmian legislacyjnych. O wynikach ww. konsultacji będziemy informować na niniejszym blogu.

Jak założyć przedszkole niepubliczne (6/6)

Przed uruchomieniem placówki, podobnie jak w przypadku innych zakładów pracy, należy spełnić szereg wymogów dotyczących zatrudnienia pracowników.

Podstawa zatrudnienia nauczycieli

Podstawą do zatrudniania nauczycieli w przedszkolach niepublicznych jest kodeks pracy. Tak więc nauczyciele w przedszkolach niepublicznych powinni być zatrudniani na podstawie umów o pracę. Nie jest zgodnym z prawem zatrudnianie nauczycieli przedszkolnych na podstawie umów cywilnoprawnych. Umowa o pracę powinna spełniać wszelkie wymogi przewidziane w tym zakresie przez kodeks pracy (np. rodzaj umowy, miejsce wykonywania pracy, wynagrodzenie, wymiar czasu pracy). W ciągu siedmiu dni od zawarcia umowy o pracę nauczyciel powinien otrzymać informację o warunkach zatrudnienia (np. takich jak: częstotliwość wypłaty wynagrodzenia, przysługujący urlop wypoczynkowy, przysługujący okres wypowiedzenia, dobowa i tygodniowa norma czasu pracy).

Nauczyciele przedszkoli niepublicznych są również w pewnym zakresie objęci zapisami ustawy „Karta Nauczyciela” m.in. w części określającej kwalifikacje nauczycieli. Zgodnie z przepisami stanowisko nauczyciela w przedszkolu niepublicznym może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje, przestrzega podstawowych zasad moralnych, spełnia warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania zawodu. Szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli są określone w rozporządzeniu ministra edukacji narodowej wydane m.in. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli z dnia 12 marca 2009 r.

Pozostali pracownicy będą podlegali ogólnym zasadom zatrudniania wyrażonym w kodeksie pracy i innych przepisach prawa.

Obowiązek badań lekarskich

Nauczyciele przedszkolni, podobnie jak inni pracownicy podlegają następującym badaniom lekarskim: wstępnym przy przyjmowaniu do pracy, okresowym i kontrolnym. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku.

 Zawiadomienie PIP i Sanepidu

Otwierając przedszkole należy pamiętać  o zawiadomieniu na piśmie w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności  właściwego inspektora pracy i właściwego państwowego inspektora sanitarnego. Zawiadomić należy o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności.